Czy mogę się rozwieść w Polsce? cz.2

Czy mogę się rozwieść w Polsce? cz.2

Rozwód Polaków mieszkających za granicą cz. 3

27.12.2016

W poprzednich wpisach wskazaliśmy na możliwość orzekania w sprawach rozwodowych przez sąd polski na podstawie tzw. łącznika obywatelstwa oraz łącznika zamieszkania pozwanego w Polsce. Nie są to jednak jedyne możliwości uzyskania właściwości polskiego sądu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sprawy małżeńskie należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy:

  1. oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce,
  1. małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej,
  1. małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

Wymienione przypadki moją swoje źródło w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Uzupełniają się one (a niekiedy po prostu powtarzają), z regulacjami unijnymi w tym zakresie, które mają pierwszeństwo stosowania przed regulacjami krajowymi w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej. Na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r., sąd polski może być właściwy także wtedy, gdy na jego terytorium:

  1. małżonkowie zwykle zamieszkują,
  1. małżonkowie ostatnio zwykle zamieszkiwali, jeśli jeden z nich nadal tam zamieszkuje,
  1. pozwany zwykle zamieszkuje,
  1. w przypadku wspólnego wniosku, którykolwiek z małżonków zwykle zamieszkuje,
  1. składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej rok bezpośrednio przed złożeniem wniosku,
  1. składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku i jest albo obywatelem danego Państwa Członkowskiego albo, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, ma tam „miejsce stałego zamieszkania”.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że można wytoczyć powództwo o rozwód przeciwko małżonkowi, który przebywa poza granicami kraju także przed sądem w Polsce. Przy czym nie zawsze jest to uzależnione od faktu posiadania obywatelstwa polskiego. Często zastosowanie znajduje bowiem kryterium zamieszkania/miejsca pobytu małżonka składającego pozew rozwodowy lub ostatnie wspólne miejsce zamieszkania obojga małżonków.

Należy jednak pamiętać, że ww. podstawy wyboru sądu polskiego nie mają charakteru wyłącznego – jego wybór ma charakter fakultatywny, albowiem zwykle w grę wchodzi również jurysdykcja sądu państwa obcego.

Przy wyborze sądu w Polsce – szczególnie gdy oboje z małżonków zamieszkują poza granicami RP – może pojawić się kolejna wątpliwość: do którego konkretnie sądu mam wnieść pozew? Ale o tym już w następnym artykule!

Wiedza i kompetencje

  • logo_uw
  • adwokatura_polska_white
  • logo_uj
  • logo_blc